Sprawdzian Z Geografii Wnętrze Ziemi 1 Gimnazjum

Hej! Pewnie zbliża się sprawdzian z geografii, a temat "Wnętrze Ziemi" wydaje Ci się skomplikowany? Bez obaw, rozłożymy go na czynniki pierwsze!

Budowa Wnętrza Ziemi

Ziemia to nie jest jednolita kula. Wyobraź sobie cebulę, która ma warstwy. Nasza planeta też je ma! Te warstwy to: jądro, płaszcz i skorupa ziemska. Każda z nich różni się składem i właściwościami.

Skorupa ziemska to zewnętrzna warstwa. Jest cienka i krucha. Dzielimy ją na skorupę kontynentalną (to lądy) i skorupę oceaniczną (dna oceanów). Skorupa kontynentalna jest grubsza i starsza.

Przykład? Góry to część skorupy kontynentalnej! A dno oceanu Atlantyckiego to skorupa oceaniczna.

Płaszcz ziemski znajduje się pod skorupą. Jest znacznie grubszy niż skorupa. Składa się głównie z gorących skał. Część płaszcza jest plastyczna, jak plastelina – to astenosfera. To na niej "pływają" fragmenty skorupy ziemskiej!

Jądro Ziemi to centrum naszej planety. Dzieli się na jądro zewnętrzne (ciekłe) i jądro wewnętrzne (stałe). Jądro jest bardzo gorące i składa się głównie z żelaza i niklu. To właśnie ruch ciekłego jądra zewnętrznego generuje pole magnetyczne Ziemi!

Ruchy płyt tektonicznych

Skorupa ziemska nie jest całością. Jest podzielona na płyty tektoniczne. Wyobraź sobie puzzle, które pływają po astenosferze. Płyty tektoniczne poruszają się bardzo wolno – kilka centymetrów rocznie.

Kiedy płyty się zderzają, ocierają o siebie lub oddalają, zachodzą różne zjawiska. Na przykład, zderzenie płyt może powodować powstawanie gór. Ocieranie się płyt wywołuje trzęsienia ziemi. Oddalanie się płyt tworzy ryfty, czyli pęknięcia w skorupie ziemskiej.

Wyobraź sobie dwie kromki chleba, które ściskasz. Chleb się marszczy – tak powstają góry!

Wulkanizm

Wulkanizm to proces wydobywania się magmy na powierzchnię Ziemi. Magma to gorąca, stopiona skała, która znajduje się pod powierzchnią. Kiedy magma wydostanie się na powierzchnię, nazywamy ją lawą.

Wulkany powstają najczęściej na granicach płyt tektonicznych. Erupcje wulkanów mogą być bardzo gwałtowne i niszczycielskie. Ale wulkanizm ma też pozytywne skutki, na przykład wzbogaca glebę w składniki mineralne.