Składnia Sprawdzian I Odpowiedzi Kl 2 Gimn
Hej Gimnazjaliści! Przygotowujecie się do sprawdzianu ze składni? Świetnie! Pomożemy Wam usystematyzować wiedzę i powtórzyć najważniejsze zagadnienia. Razem damy radę!
Podmiot i Orzeczenie
Podmiot to wykonawca czynności. Odpowiada na pytania: kto? co? Na przykład: "Mama gotuje obiad". Kto gotuje? Mama. Czyli "mama" to podmiot. Podmiot może być wyrażony rzeczownikiem, zaimkiem, a nawet bezokolicznikiem. Pamiętajcie o tym!
Orzeczenie to czynność wykonywana przez podmiot. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? Na przykład: "Mama gotuje obiad". Co robi mama? Gotuje. Zatem "gotuje" to orzeczenie. Orzeczenie najczęściej wyrażone jest czasownikiem w formie osobowej. Nie zapomnijcie o tym!
Przydawka
Przydawka określa rzeczownik. Odpowiada na pytania: jaki? która? czyj? ile? czego? z czego? Na przykład: "Czerwony samochód". Jaki samochód? Czerwony. Zatem "czerwony" to przydawka. Przydawka najczęściej wyrażona jest przymiotnikiem, ale może być również wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu, liczebnikiem lub zaimkiem. Pamiętajcie o tym!
Dopełnienie
Dopełnienie określa orzeczenie (czasownik). Odpowiada na pytania przypadków zależnych (oprócz mianownika i wołacza): kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? Na przykład: "Czytam książkę". Co czytam? Książkę. Czyli "książkę" to dopełnienie. Dopełnienie najczęściej wyrażone jest rzeczownikiem lub zaimkiem. To bardzo ważne!
Okolicznik
Okolicznik określa orzeczenie (czasownik) i podaje różne okoliczności wykonywanej czynności. Wyróżniamy okoliczniki miejsca (gdzie? dokąd?), czasu (kiedy? jak długo?), sposobu (jak?), przyczyny (dlaczego?) i celu (po co?). Na przykład: "Pójdę do kina jutro". Kiedy pójdę? Jutro. Czyli "jutro" to okolicznik czasu. Rozpoznawanie okoliczników wymaga wprawy, więc ćwiczcie!
Podsumowanie
Sprawdzian ze składni obejmuje rozpoznawanie części zdania: podmiotu, orzeczenia, przydawki, dopełnienia i okolicznika. Pamiętajcie o pytaniach, na które odpowiadają poszczególne części zdania. Ćwiczcie na przykładach, a na pewno poradzicie sobie świetnie! Powodzenia!
