Geografia 3 Gimnazjum Azja Sprawdzian Wsip

Azja to największy i najbardziej zróżnicowany kontynent na Ziemi. Zajmuje około 30% powierzchni lądowej naszej planety. Zamieszkuje ją ponad połowa ludności świata. Dlatego zrozumienie geografii Azji jest kluczowe.

Położenie i granice Azji

Azja leży głównie na półkuli północnej. Obejmuje także część półkuli wschodniej. Jej granice z Europą są umowne. Najczęściej przyjmuje się, że przebiegają wzdłuż Uralu, rzeki Ural, Morza Kaspijskiego, Kaukazu, Morza Czarnego i cieśnin tureckich (Bosfor i Dardanele).

Od Afryki Azję oddziela Morze Czerwone i Kanał Sueski. Cieśnina Beringa oddziela ją od Ameryki Północnej. Wybrzeża Azji oblewają oceany: Arktyczny od północy, Spokojny od wschodu i Indyjski od południa.

Ukształtowanie powierzchni

Azja charakteryzuje się bardzo urozmaiconym ukształtowaniem powierzchni. Znajdują się tu zarówno rozległe niziny, jak i najwyższe góry świata. Himalaje z Mount Everestem to najwyższe pasmo górskie na Ziemi. Leżą one na granicy Indii i Nepalu.

Na terenie Azji występuje wiele wyżyn. Na przykład Wyżyna Tybetańska nazywana "Dachem Świata". Znajdują się tu również rozległe niziny, jak Nizina Zachodniosyberyjska. Charakterystyczne są także głębokie depresje, np. Depresja Morza Martwego.

Klimat Azji

Klimat Azji jest bardzo zróżnicowany. Wpływa na to jej rozległość i ukształtowanie terenu. Występują tu wszystkie strefy klimatyczne – od okołobiegunowej na północy, po równikową na południu. Duże obszary Azji znajdują się w strefie klimatu umiarkowanego i zwrotnikowego.

W Azji występują monsuny. Są to wiatry sezonowe, które latem przynoszą obfite opady deszczu. Zimą wieją znad lądu i przynoszą suchą pogodę. Monsuny mają ogromny wpływ na rolnictwo w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Wody Azji

Azja posiada bogatą sieć rzeczną. Do najważniejszych rzek należą Huang He (Żółta Rzeka), Jangcy, Mekong i Ganges. Rzeki te odgrywają ogromną rolę w życiu mieszkańców Azji, zapewniając wodę do nawadniania pól uprawnych i transportu.

W Azji znajdują się liczne jeziora, w tym Morze Kaspijskie (największe jezioro na świecie, uważane za morze ze względu na zasolenie) i Bajkał (najgłębsze jezioro na świecie). Zasoby wodne Azji są jednak nierównomiernie rozmieszczone i często narażone na zanieczyszczenia.

Ludność i gospodarka

Azja jest kontynentem o największej liczbie ludności. Żyją tu przedstawiciele wielu narodów i kultur. Najludniejsze kraje to Chiny i Indie. Gęstość zaludnienia jest bardzo zróżnicowana. Największa koncentracja ludności występuje w dolinach rzek i na wybrzeżach.

Gospodarka Azji jest bardzo zróżnicowana. Wiele krajów, takich jak Japonia, Korea Południowa i Singapur, osiągnęło wysoki poziom rozwoju. Inne, jak Afganistan czy Nepal, należą do krajów najsłabiej rozwiniętych. Rolnictwo pozostaje ważnym sektorem gospodarki w wielu krajach Azji.