Biologia 8 Klasa Genetyka Sprawdzian Puls życia

Genetyka to dział biologii zajmujący się dziedziczeniem cech. Oznacza to, jak cechy rodziców są przekazywane potomstwu.

DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, to nośnik informacji genetycznej. Ma strukturę podwójnej helisy. Zawiera wszystkie instrukcje potrzebne do budowy i funkcjonowania organizmu.

Gen to odcinek DNA, który zawiera informację o jednej cesze, np. kolor oczu. Geny są przekazywane z rodziców na potomstwo.

Allele

Gen może występować w różnych wersjach, zwanych allelami. Na przykład, gen koloru oczu może mieć allel na oczy niebieskie i allel na oczy brązowe. Każdy człowiek ma dwa allele danego genu, po jednym od każdego rodzica.

Genotyp to zestaw alleli, jakie posiada dany organizm. Fenotyp to cechy, które możemy zaobserwować, np. kolor oczu, wzrost. Fenotyp jest wynikiem interakcji genotypu z środowiskiem.

Dziedziczenie

Istnieją allele dominujące i recesywne. Allel dominujący ujawnia się w fenotypie nawet, gdy występuje tylko jedna jego kopia. Allel recesywny ujawnia się tylko wtedy, gdy występują dwie jego kopie.

Jeśli allel na brązowe oczy jest dominujący (B), a allel na niebieskie oczy jest recesywny (b), to osoba o genotypie BB lub Bb będzie miała brązowe oczy. Osoba o genotypie bb będzie miała niebieskie oczy.

Krzyżówki genetyczne pozwalają przewidzieć, jakie cechy może odziedziczyć potomstwo. Używa się do tego schematów, tzw. szachownic genetycznych.

Przykłady i zastosowania

Znajomość genetyki ma praktyczne zastosowania. Pomaga w zrozumieniu chorób dziedzicznych i w planowaniu rodziny. Wykorzystywana jest w medycynie, rolnictwie i kryminalistyce.

Dzięki genetyce możemy diagnozować choroby genetyczne jeszcze przed urodzeniem dziecka. Możemy także modyfikować genetycznie rośliny, aby były bardziej odporne na choroby lub dawały większe plony. Genetyka pozwala ustalić ojcostwo i identyfikować sprawców przestępstw na podstawie DNA.