UA-62646839-1
List

Poznajesz nową osobę i momentalnie łapiecie chemię: macie podobne poczucie humoru, podobny gust muzyczny, masz wrażenie, że rozumiecie się bez słów. Potem wchodzisz na fejsa i spotyka cię przykra niespodzianka: twoje drugie ja kopie bezdomne psy (np. wierzy w horoskopy, lajkuje blog Janusza Korwin-Mikkego itp.) “No niemożliwe” – myślisz sobie.

Takie bolesne zaskoczenie wynika z czegoś, co nazywamy “spójnością poznawczą”. Nasz umysł nie lubi dysonansu: jak zauważa Daniel Kahneman, na zdanie “Adolf Hitler uwielbiał psy i małe dzieci” nasz umysł reaguje lekkim szokiem. Odruchowo myślimy w kategoriach albo-albo: człowiek musi być fajny albo niefajny, dobry albo zły; kwestia społeczna musi być czarna albo biała; polityk musi mieć rację albo być w błędzie.

Często wykorzystujemy potrzebę spójności poznawczej u innych. Skoro dobre cechy rzucają pozytywną poświatę na całą osobę, idąc na egzamin albo rozmowę o pracę, ubieramy się w lepsze ubranie. Poznając kogoś nowego, staramy się być mili. Kiedy chcemy przewalić ludzi na grube miliony, umieszczamy krzyż w logo i złoto w nazwie, żeby pokazać, że jesteśmy solidni.

Poświata to po angielsku “halo”, dlatego odruchowe ocenianie osoby po kilku dobrych cechach nazywamy “efektem halo”. Efekt halo wyjaśnia, dlaczego firma urządzająca sobie nowe biuro najwięcej pieniędzy wyda na recepcję, dlaczego McMenu nie jest wypisane mazakiem na kawałku tektury, tylko umieszczone na podświetlonym zdjęciu warzyw o nadprzyrodzonej soczystości, dlaczego Julia nie żąda od Romea zaświadczenia o niekaralności.

Ta sama prawidłowość działa w drugą stronę. Drobny szczegół potrafi zniweczyć cały efekt – dlatego mówimy o “łyżce dziegciu w beczce miodu” i o tym, że nie dostaje się drugiej szansy, żeby zrobić pierwsze wrażenie. Nazwijmy to “efektem niehalo”: kiedy pod jakimś względem zrobisz nieprofesjonalne wrażenie, klient może uznać, że coś jest z tobą niehalo i poszuka kogoś innego.

Nie oznacza to, że należy się obsesyjnie zamartwiać o każdy szczegół własnego wizerunku. Jednak niedoświadczeni tłumacze czasami psują pierwsze wrażenie, popełniając błędy, z których nawet nie zdają sobie sprawy. Niedługo napiszę o kilku przykładach profesjonalnych strzałów w stopę w wykonaniu niedoświadczonych osób (takich jak zły adres emailowy), a tymczasem ciekawy jestem – czy jest coś, co ciebie zniechęca w kontaktach z nowymi osobami?



(c) Piotr Szymczak 2012; źródło obrazu: ansontsui / 123RF Stock Photo

2 Responses to “Efekt niehalo”

  1. Jak zostać tłumaczem (1) | Porady dla początkujących tłumaczy: Piotr Szymczak

    […] ogłasza na tablicy coś w stylu „Ni mom chęci do roboty”. Usuń ze swojego życia efekt niehalo (także w emailu) i wypracuj coś, co cię wyróżni w tłumie. Idź na porządne studia […]

  2. gk

    To myślenie mamy w spadku po indoktrynacji greckiej, której zostaliśmy poddani w naszych szkołach. Ten sposób myslenia jest obcy np. żydowskiemu. Tam właśnie może coś byc i białe i czarne, dlatego tak często trudno nam, wychowanym na greckiim wnioskowaniu jesli – jesli, zrozumieć mowę ludzi wschodu czy też bliższej nam Biblii.

Leave a Reply to gk Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

  Posts

1 2 3 8
November 7th, 2014

Czy film nauczy Cię języka? A jeśli nie, to co nauczy?

#110627640 / gettyimages.com Pod jednym z wpisów pojawił się komentarz z pytaniem, jak się uczyć języka w praktyce: “Powiedzmy, że […]

September 17th, 2014

Anglistyka (i ja) na Festiwalu Nauki w Warszawie!

#171385158 / gettyimages.com Zbliża się Festiwal Nauki, w którym nasz Instytut Anglistyki UW wystawia piekielnie silną reprezentację! Festiwal ma z […]

July 2nd, 2014

Nagroda w konkursie Inspiration for Tomorrow

#466843081 / gettyimages.com Chciałem się pochwalić, a przy okazji podziękować studentom, których głosami wygrałem tegoroczny konkurs Inspiration for Tomorrow w […]

March 8th, 2014

Dzień Kobiet!

February 18th, 2014

Wywiady z tłumaczami (języki różne), fanpage z ciekawostkami anglistycznymi

Czytelniczka bloga (była studentka, a teraz  koleżanka) podsunęła mi link do serii podcastów w języku polskim z programu Tłumacz/ka w […]

February 14th, 2014

Miłego świętowania!

February 10th, 2014

Ekwiwalencja w przekładzie…

January 31st, 2014

Podcasty, wywiady, sławni znajomi

Od początku prowadzenia bloga zbieram się do porządnego wpisu o doskonałej technice nauki języka, jaką są podcasty, a tymczasem wyprzedziła […]

January 16th, 2014

Anglistyczny zespół do spraw zmagań z ideologią gender

W kole przekładu literackiego na warszawskiej anglistyce zorganizowałem konkurs, żeby wyłonić dziewiątkę tłumaczy pracujących nad przekładem opowiadań Oscara Wilde’a. Konkurs […]

December 15th, 2013

Jakość tłumaczenia literackiego

Jak pisałem, w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego tworzy się koło przekładu literackiego – razem ze studentami przetłumaczymy i wydamy baśnie […]